Gübre reyonunda iki torba yan yana duruyor. Birinde 20-20-20, diğerinde 15-30-15 yazıyor. Fiyatlar da benzer. Hangisini alacaksınız? Bu kararı verebilmek için tek bir şeyi anlamanız yeterli: NPK oranı. Gübre etiketindeki bu üç sayı, torbanın içinde ne olduğunu ve bitkinizin hangisine ihtiyaç duyduğunu doğrudan söyler. Aşağıda sayıların anlamını, birbirlerine göre nasıl karşılaştırılacağını ve alışverişte hangi durumda hangi orana yöneleceğinizi adım adım anlatıyoruz.
NPK, üç ana besin elementinin kısaltmasıdır. Sıra her zaman aynıdır ve asla değişmez:
Sayılar ise yüzde ağırlık demektir. 20-10-10 yazan bir gübrenin her 100 gramında 20 gram azot, 10 gram fosfor ve 10 gram potasyum bulunur. Kalan 60 gram ne? Dolgu maddesi, ikincil besinler ve tuz bileşenleri. Bu yüzden düşük sayılı gübreler mutlaka "kötü" değildir; sadece daha seyreltiktir.
Üç sayıyı toplayın. Çıkan değer gübrenin yoğunluğunu verir:
Organik gübrelerin sayıları neredeyse her zaman düşüktür. Solucan gübresinde 1-1-1 görmek normaldir. Bu, ürünün zayıf olduğu anlamına gelmez; besinler yavaş salınır ve toprak yapısına da katkı sağlar. Kimyasal ve organik seçenekleri karşılaştırırken sadece sayılara bakmak yanıltıcı olur, salınım hızını da hesaba katmak gerekir.
Etiketleri iki gruba ayırın. Bu, karar sürecini büyük ölçüde kısaltır.
Dengeli gübreler: Üç sayı eşit ya da birbirine yakındır. 10-10-10, 20-20-20, 15-15-15 gibi. Bitkinin genel bakımı için, ne yapacağınızdan emin olmadığınız durumlarda ve bahçe toprağını genel olarak beslemek istediğinizde uygundur.
Yönlendirilmiş gübreler: Bir sayı belirgin şekilde yüksektir. Belirli bir amacı vardır:
| Etiket örneği | Baskın element | Ne zaman uygun |
|---|---|---|
| 25-5-5 | Azot | Çim, ıspanak, marul, yaprak sebzeleri; fide dönemi sonrası boy atma |
| 10-30-10 | Fosfor | Çiçek açtırma, soğanlı bitkiler, yeni dikimde kök tutturma |
| 8-12-24 | Potasyum | Domates, biber, meyve olgunlaşma dönemi, kışa hazırlık |
Yüksek azotlu gübreyi meyve döneminde vermek. Sonuç: kocaman, gür, koyu yeşil bir bitki ve neredeyse hiç meyve. Azot bitkiyi yaprak üretmeye yönlendirir. Domates ve biberde çiçek görülmeye başladığında azotu geri çekip potasyumu öne almak gerekir. Aynı mantık meyve ağaçları için de geçerlidir.
NPK oranı gübre etiketinin en görünür kısmıdır ama tek bilgi değildir. Torbayı çevirin ve şunları arayın:
Yavaş salınımlı ibaresi görürseniz sayıların yüksek olması sizi korkutmasın; besin haftalar boyunca azar azar açığa çıkar. Suda çözünür bir üründe ise aynı sayı tek seferde etki eder.
İki ürün arasında kalınca şu sırayı izleyin:
NPK oranını okumayı öğrendiğinizde