Marul, ıspanak, roka, pazı ve maydanoz gibi bitkilerde hasat ettiğimiz kısım yapraktır. Meyve yok, tohum yok. Bu yüzden gübre seçimi de meyveli sebzelerden farklı ilerler. Yaprak sebzesi ne kadar hızlı ve gevrek büyürse o kadar lezzetli olur; yavaş büyüyen marul acılaşır, roka sertleşir. İşte bu hızın motoru azottur. Aşağıda salata gübresi seçerken hangi seçenekleri karşılaştırmanız gerektiğini, hangi durumda hangisinin öne geçtiğini ve uygulama zamanlamasını adım adım bulacaksınız.
Yaprak sebzelerinin besin ihtiyacı kısa ve nettir:
Bu tabloya göre ideal NPK dengesi azot ağırlıklıdır. 3-1-2 ya da 2-1-1 gibi oranlar çoğu yaprak sebzesi için isabetlidir. NPK rakamlarının ne anlattığını daha ayrıntılı okumak isterseniz sitedeki oran anlatımı sayfası işinizi kolaylaştırır.
Piyasadaki ürünleri dört gruba indirmek mümkün. Hepsi işe yarar, ama farklı senaryoda.
| Gübre | Azot Karakteri | Etki Hızı | En Uygun Durum |
|---|---|---|---|
| Yanmış çiftlik gübresi / kompost | Düşük ama uzun süreli | Yavaş | Ekimden 2-3 hafta önce toprağa karıştırma |
| Solucan gübresi | Dengeli, hafif azotlu | Orta | Saksı ve balkon yetiştiriciliği |
| Kan unu | Yüksek azot | Orta-hızlı | Sararan, duran yapraklara destek |
| Suda çözünen azotlu gübre | Yüksek azot | Hızlı | Hasada kadar 2 haftada bir sulamayla |
Kompost ve yanmış hayvan gübresi toprağın su tutma kapasitesini artırır. Yaprak sebzeleri sığ köklüdür ve kuruluğa hızlı tepki verir, bu yüzden organik madde ekstra avantaj sağlar. Ancak azotu mineralize olarak açığa çıktığı için etki geç gelir. Kan unu bu grupta en hızlı azot kaynağıdır; kemik unu ise fosfor ağırlıklı olduğu için yaprak sebzesinde tek başına yetersiz kalır. Doğal kaynaklı gübrelerin ayrıntılı dökümü ayrı bir sayfada duruyor.
Etiketteki ilk rakamın diğerlerinden belirgin şekilde yüksek olduğu ürünleri arayın. Domates ve biber için satılan yüksek potasyumlu formüller marulda yaprak gelişimini yavaşlatır; ikisini karıştırmayın. Sıvı gübrenin en büyük avantajı kontroldür: dozu düşürüp sıklığı artırabilirsiniz.
Yaprak sebzesinde kural şudur: az miktarda, sık sık. Tek seferde bol gübre vermek yaprakta tuz yanığı yapar ve nitrat birikimini artırır.
Yaprak sebzeleri 30-60 günde hasada gelir. Yani gübreleme penceresi kısadır. Sıralama şöyle işler:
Roka, ıspanak, kıvırcık marul ve pazı birkaç kez hasat edilir. Her kesimden sonra bitki yeni yaprak üretmek için azota ihtiyaç duyar. Kesimi yaptıktan 2-3 gün sonra hafif bir azot dozu verin; toparlanma belirgin hızlanır.
Yapraktan uygulama, yaprak sebzelerinde etkilidir çünkü emici yüzey geniştir. Ancak iki kural var: hasada yakın dönemde spreyleme yapmayın ve uygulamayı sabah erken veya akşamüstü yapın. Öğle güneşinde spreylenen marul yaprağı lekelenir.
Saksı ve balkon kasalarında durum daha hassastır. Sınırlı toprak hacminde besin hem çabuk tükenir hem de fazlası çabuk birikir. Öneriler:
Son yazılar